12 april 2018

Onlangs was ik aanwezig bij een lezing over Nederlands- Indië.
Het “publiek” had een gemiddelde leeftijd van 68+. Zeer begrijpelijk natuurlijk – er zaten daar, op een enkele uitzondering na, natuurlijk allemaal “Betroffene”.
Dit woord komt uit het Duits en heeft op zijn minst een dubbele lading en heel wat emotie in zich. Je kon de spanning in de ruimte voelen…
De mevrouw die de lezing gaf was ongetwijfeld een deskundige – ze liet mooie filmfragmenten zien waarin je ooggetuigen verhalen hoorde vertellen uit deze donkere, angstige en bedrukkende tijd.
Voor de rest gooide zij vooral met cijfers en getallen, had zich in de “feiten“ verdiept .
Ze had er ook zeker “veel zin” in en oogde de hele tijd best vrolijk. (wellicht was zij zenuwachtig?) Met een glimlach vertelde zij over de kampen en hoeveel mensen er toen wel of juist niet werden opgesloten.
Als ik het goed begrijp was de essentie van haar verhaal- dat er absoluut geen enkel verzet voor de mensen mogelijk was .
Zelf begon ik mij al geruime tijd af te vragen, waarom zij zo stond te glimlachen tijdens haar voordracht?
Na afloop van haar lezing mochten er vragen gesteld worden.
Toen er een meneer van 82 jaar oud duidelijk zeer aangedaan, precies deze vraag aan haar stelde:
“Waarom staat u er eigenlijk de hele tijd te glimlachen als u over deze verschrikkelijke tijd verteld?
Er viel en valt volgens mij helemaal niets te lachen, mijn hart bloedt van binnen als ik eraan terug denk …”
Er heerste nu ongemakkelijke stilte in de zaal.

De dame was ook wel even uit haar doen …
En nu eerst was het werkelijk mogelijk om de pijn en de verslagenheid en het verdriet te voelen die er in de ruimte hingen.
Zo voelde het – en ik denk niet alleen maar voor mij.
Dit was de essentie van de lezing!
Aandacht – voor deze individuele (en collectieve) gevoelens .
Respect voor de mensen die naar deze lezing waren gekomen.
Om hun eigen verleden beter te kunnen plaatsen, te begrijpen en om aandachtig te mogen stilstaan bij de gebeurtenissen .
Dat had die dame volgens mij net even niet bedacht.
Er zaten mensen naar haar te luisteren die er echt bij waren geweest.
Een voor een min of meer over- levers .
Een of twee zinnen hierover waren menselijker en respectvoller geweest dan haar hele nauwkeurige opsomming van “feiten”, cijfers en statistieken .

“Zie de mens achter de feiten”

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *